Atasözü : Kuru bok göte yapismaz
Anlami : Bir kisiye yapmadigi kesinlikle bilinen bir sucu yüklemeye calismak bosunadir.

Atasözü : Sicilacak agiz göte yakin gelir:
Anlami : Kisinin agir hakaret görmesi, kendisinin buna yol acmasindan ileri gelir.

Atasözü : Osuranin burnuna sicmali ki koku ala:
Anlami : Yaptiklariyla cevresini rahatsiz eden kisiyi daha agir eylemlerle rahatsiz etmeli ki davranisinin ne denli kötü oldugunu anlasin.

Atasözü : Osurukla boya boyanmaz:
Anlami : Yeterli olmayan davranisla bir is basarilamaz.

Atasözü : Koyunun götü bir gün aciksa kecininki her gün acik:
Anlami : Davranislarini herkesin begendigi bir kimse bir gün yanlis bir is yapabilir. Bu her gün yanlis is yapaninkinin yaninda kinanacak bir durum sayilmaz.

Atasözü : it boku acindan yer:
Anlami : Kötü, yasadisi yollarla para kazananlar, gecimini saglamak icin baska yol bulamamamislardir.

Atasözü : Göte yakin yerden et yememeli:
Anlami : Bir sakinca dogurabilecek ise girisilmemeli.

Atasözü : Bir agactan okluk da cikar, bokluk da:
Anlami : Ayni aileden iyi insan da yetisir, kötü insan da.

Atasözü : Acik göte herkes tükürür:
Anlami : Utanc verici, igrendirici davranislari herkes tiksintiyle karsilar.

Atasözü : Adam olacak cocuk bokundan belli olur:
Anlami : Bir kisinin yeni basladigi iste ilerleyip ilerleyemeyecegi daha ilk davranislarindan bellidir.

Atasözü : Ak göt kara göt hamamda belli olur:
Anlami : Ayni sinavdan gececek olanlardan kimin iyi, kimin kötü durumda oldugu sinavin sonunda belli olur.

Atasözü : A köse, sayilmadik kac tel sakalin var?
Anlami : Önemsiz bir kisinin kendini ve yaptigi isi önemli ve zor gösterdigi durumlarda söylenir.

Atasözü : Acikacak diye sicmaya korkar.
Anlami : Cok cimri insanlar icin söylenir.

Atasözü : Acgözlü daya (taya) cocugu.
Anlami : Kanmayan, doymayan cocuklar ve yetiskinler icin söylenir. Daya (taya), sütnine, dadi. (Farsca daye'den)

Atasözü : Ad Ali'nin göt Veli'nin.
Anlami : Bir isi yapan, bu is icin ugrasan kisinin adi anilmaz da bu isten yararlanan kisinin adi anilirsa kullaniliyor. "Ad" zamanla "At" oluvermis. Bu sözü kimileri "kim kime dum duma" anlaminda kullaniyor.

Atasözü : Adam bildim esegi, altina serdim dösegi.
Anlami : Saygi gösterip yardim edilen kisinin terbiyesiz ve densiz oldugunu ögrenildiginde söylenen bir söz.

Atasözü : Adi ata bindi, ayagi yerde gezer.
Anlami : Bk: Sanki esege bindi, ayagi yere sürter.

Atasözü : Adi(m) ulu, götü(m) kuru.
Anlami : Ünü cok fakat sanilanin aksi bir durumda olan insanlarin sözü.

Atasözü : Adim adim yer edeyim, gör sana neler edeyim.
Anlami : Ne yapacagini sezdirmeden karsisindaki insani yerinden etme cabasina girisecek olanlarin tehdit sözü.

Atasözü : Adimi güveç koy amma, ocak üstüne koyma.
Anlami : Zor isler yapan biri olarak taninmak isteyen fakat aslinda zor isler yapmak istemeyen kisilerin yandas arayis sözleri.

Atasözü : Adimiz orospu, (fakat, hâlâ) ekmegimizi kuru yeriz.
Anlami : Yasamak, kazanmak icin kötü isler yapan fakat elinde avucunda hicbir seyi olmayan insanlarin kullandiklari söz.

Atasözü : "Adin ne?" "Mülayim Aga." "Sert olsan ne halt edersin?"
Anlami : Diyalog degil, monolog. Sert davranmakla hicbir sey elde edemeyeceginin bilincinde olmak.

Atasözü : Aga diyeyim sana, yagin bulassin bana.
Anlami : Yardakcilik yapan, kayirilmak istenen insanlari anlatmak icin kullanilir.

Atasözü : Agzi acik ayran delisi.
Anlami : Aptal aptal bakarak ortalikta salak salak dolastigi düsünülen insanlara giyabinda söylenen söz.

Atasözü : Agzimi yakti as olsa, basimi yardi tas olsa.
Anlami : Zarar veren ama onu da beceremeyen insanlar icin sonradan söylenen söz.

Atasözü : Agzinin domalmasindan Ömer diyecegi belli(ydi).
Anlami : Yapilan kötülük ardindan söylenen, aslinda her seyi bastan anlayanlarin söyledigi bir söz.

Atasözü : Ah ahisi gitmis, of ofusu kalmis.
Anlami : Güzel günleri, güzellik dönemi gecmis, cirkin günler, cirkin dönemi baslamis insanlar icin kullanilir.

Atasözü : Ahmak islatan (yagmuru).
Anlami : Öyle bir yagmur ki yagan, semsiyesiz yürüsem bir sey olmaz dersin, ince ince islanirsin. Böyle havalarda yürüyenlere ithaf edilmis bir söz bu.

Atasözü :Akim derken bokum der.
Anlami : Tutarsiz olan, celiskili konusan, kendini övmeye calisirken kötü yönlerini anlatan insanlar icin kullanilir.

Atasözü : Aklimi bokuma karistirdi.
Anlami : Kafasi karisan, dogruyla yanlisi ayirdemeyen, ne yapacagini bilemeyen insanlarin sözü.

Atasözü : Aklim bokuma karisti.
Anlami : Korku, saskinlik ve panik duygularini ifade etmek icin kullaniliyor. Asiri mutlulukta kendini kaydenler icin de.

Atasözü : Aklina turp sikayim.
Anlami : Bir kisiye yanildigini, budalaca düsündügünü söylemek icin kullanilir.

Atasözü : Aksayanla aksak, suya gidenle susak.
Anlami : Baskalari ne yaparsa onu yapan insanlara söylenen bir söz. Susak, bati yörelerinde su tasimak icin kullanilan genis agizli testi.

Atasözü : Aksam ahira, sabah cayira (nahira).
Anlami : Yiyip, icip yatmaktan baska hicbir sey yapmayan insanlara. Nahir, kirlara otlatmaya gönderilen davar (koyun-kuzu-koç) sürüsü.

Atasözü : Aksam Haci Mehmet, sabah eskici Yahudi.
Anlami : Bazen iyi ve dürüst görünen kurnaz, dalavereci, cimri kisiler icin. Herhalde o zamanlar "Haci" kavraminin ici bosalmamisti ki olumlu gösterildi.

Atasözü : Aksam kavurur, sabah savurur.
Anlami : Zar zor kazandigini günübirlik harcayan, gelecegi düsünmeden yasayan kisiler icin.

Atasözü : Aksam yezit diye öldürdüler, sabah sehit diye namazini kildilar.
Anlami : Önce acimasizca suclayip öldüren sonra da üzülen griplar icin söylenirmis. Zaman gectikce güncelligi artiyor.

Atasözü : Al Allah kulunu, zapteyle delini.
Anlami : Kimsenin engelleyemedigi, sonunu düsünmeden korkusuzca bir ise atilan kisilerin ardindan söylenir.

Atasözü : Al daglardan kengeri, ver devenin agzina.
Anlami : Bedavadan isini gördüren ve haksiz kazanc saglayanlar icin.

Atasözü : Al sana bir kaya, nerene (nereye) dayarsan daya.
Anlami : Bir sorunun nasil cözülecegini bilemeyen ya da sorunu baskasinin sirtina yükleyen bir insanin sözleri.

Atasözü : Alacagin bir igne, celigin okkasindan sana ne!
Anlami : Ugrasi alanini daha büyük konularla ilgilenerek abartan kimselere.

Atasözü : Alacagina sahin, verecegine karga.
Anlami : Alirken bütün gücünü kullanan, verirken bin dereden su getiren insanlar icin kullanilir.

Atasözü : Alavere, dalavere, Kürt Mehmet nöbete.
Anlami : Bütün yükü dümen cevirerek bilgisiz ve kimsesiz kisilerin üstüne atmakla ilgili bir söz. Daha o zamandan, kim bilir ne zamandan.

Atasözü : Alcacik alcacik damlar, bedava gitti bizim amlar.
Anlami : Ev kadininin gelin gittigi evde (bazen yillar sonra bile) emsal gelinlere kiyasla yoksul görünen evinin alcak tavanina bakip, ic gecirmesi.

Atasözü : Aldi haberi, gitti kabari kabari.
Anlami : Sevindirici bir haber alip, gerektiginden fazla övünerek gidenlerin ardindan.

Atasözü : Alin (derisi) degil, davul derisi.
Anlami : Arsiz ve utanmayan kisiler icin söylenir.

Atasözü : Alismis kudurmustan beterdir.
Anlami : Bir seye alisti mi ondan kurtulmak cok zordur anlaminda.

Atasözü : Ali Faki'ya yazdirdik, daha beter azdirdik.
Anlami : Uzmani sanarak gittikleri birinin durumu daha da karistirmasi.

Atasözü : Ali kiran bas kesen.
Anlami : Cevrede terör estiren, sorumsuzca her istedigini yapan tek kisi icin söylenir.

Atasözü : Almazsin, satmazsin, pazarda isin ne?
Anlami : ilgi alanina girmeyen konu üstünde gereksizce duran kisilere söylenir.

Atasözü : Alti aylik seyisligi var, kirk yillik at boku (fiski) eseler (karistirir).
Anlami : Deneyimsiz fakat cok bilmis gibi davranan, beceriksizlik yapan, ortaligi karistiran kisilere...

Atasözü : Altta kalanin cani ciksin.
Anlami : Herkesin basinin caresine bakmasini, gücsüz duruma düsmemesi gerektigini söylüyor...

Atasözü : Am budalasi.
Anlami : Kadinlarin etkisinde, akli fikri kadinlarda ve cinsellikte olan kisi.

Atasözü : Am bulmus, killisini ariyor.
Anlami : Amacina erismis, bir seyleri elde etmis daha da iyisini istiyor, elindekini begenmiyor anlaminda kullanilir.

Atasözü : Amasyanan bardagi, biri olmazsa bir daha.
Anlami : Begenmedigini atip, bir baskasini alanlarin sözü.

Atasözü : Amý olanin imaný olmaz.
Anlami : Kadinlar icin söylenen bu sözü sanirim erkekler cikardi, nedendir ben bu sözü yasli bir teyzeden duydum.

Atasözü : Anadan siska, ne yapsin muska.
Anlami : Kökü çürük, tedavisi olanaksiz kisiler icin söylenir.

Atasözü : Anan turp, baban salgam.
Anlami : Görgü, bilgi sahibi olmayan insanlarin yetistirdigi cocuklar icin kullanilir.

Atasözü : Anasi sarmisak, babasi sogan.
Anlami : Görgü, bilgi sahibi olmayan insanlarin yetistirdigi cocuklar icin kullanilir. Bk: Anan turp, baban salgam.

Atasözü : Anasini bellemek.
Anlami : Birine (özellikle erkekler icin) en duyarli konuyu örnek göstererek büyük bir kötüllük yaptigini söylemek.

Atasözü : Anasini satayim.
Anlami : Bir durumu önemsememek. Ne olursa olsun, varim anlaminda.

Atasözü : Anasini sattigim.
Anlami : Birine bela okumak. Lanetlemek.

Atasözü : Anasini sattim.
Anlami : Bu isi yoluna koydum, basariyla sonuclandirdim, siyirdim, kivirdim.

Atasözü : Anasinin -körpe- kuzusu.
Anlami : Nazli, zor islere, sikintiya gelemeyen genclere söylenir.

Atasözü : Anasinin gözü.
Anlami : Cikarci, hileci, dalavereci, kurnaz kisiler icin.

Atasözü : Anasinin nikâhi.
Anlami : Uzak bir yer.

Atasözü : Anasinin nikâhini istemek.
Anlami : Sattigi malin karsiliginda cok fazla bedel istemek.

Atasözü : Anladimsa Arap olayim.
Anlami : Konuyu anlamayan insanlar, Arap olmak belirgin bir ayriksilik yarattigi icin olsa gerek, bu sözü kullanirlar/di.

Atasözü : Anlasildi Vehpi'nin kerrakesi.
Anlami : Bu masum deyim, isin ic yüzünün anlasildigi, amacin belli oldugu zamanlarda kullaniliyor. Kerrake, ses olarak kötü bir seyi cagristirir gibi görünse de, aslinda bilim adamlarinin bir zamanlar giydigi ince kumastan yapilmis üstlüge verilen ad.

Atasözü : Ar namus tertemiz.
Anlami : Namus ve utanma duygularindan tamamen siyrilmis.

Atasözü : Arabanin tekerine comak sokmak.
Anlami : Yolunda giden bir isi engellemek. Bk: Tekere comak sokmak.

Atasözü : Aralari sekerrenk (oldu) aldi.
Anlami : Dostluklari bozuldu. Sekerrenk Farsca'dan gelen, sariya çalan renk anlaminda bir kelime.

Atasözü : Ari satmis (yemis), namusu kiraya (tellala) vermis (arkasina atmis).
Anlami : Namus duygusundan uzaklasmis, utanmaz, kötü yola sapma noktasina gelmis kisiler icin kullanilir.

Atasözü : Arik altindan tarla bagislamak.
Anlami : Cikar yolu göstermek, bu sözü vermek.

Atasözü : Arka kapidan cikmak.
Anlami : Bir sey ögrenmeden okul ya da isten ayrilmak, mezun olmak.

Atasözü : Arkadas degil, arka tasi.
Anlami : Aslinda zarar veren, sikinti yaratan sözde arkadaslar icin kullaniliyor.

Atasözü : Arkasi mihrapta.
Anlami : Güclü ve saglam kisi/lere yaslanmis.

Atasözü : Arkasi yufka.
Anlami : Yaslandigi, dayandigi, güvendigi kisiler güclü ve saglam degil.

Atasözü : Arpali bugdayli oturmak.
Anlami : Bir toplantida kadinli erkekli karisik oturmak.

Atasözü : Arpalik yapmak.
Anlami : Cikar kaynagi olarak belledigi bir yeri ve kimseyi sürekli olarak sömürmek. Arpalik, bilindigi gibi eskiden kimi din büyüklerine aylik olarak verilen para.

Atasözü : Arpaya katsan at yemez, kepege (yal'a) katsan it yemez.
Anlami : Bir kisinin o anda sözü gecen is icin uygun olmadigini belirtir. ise yaramaz adam. Efendim, köylerde evcil köpeklere et degil, suyla karistirilmis kepek verilir. Kimi bölgelerde bunun adi yal'dir.

Atasözü : Arsini ile alir, sindisi ile keser.
Anlami : Bu söz, isine gelen konuyu ya da bir seyi istedigi gibi kullanan, yürüten kisilere yakistirilir. Arsin, bilindigi gibi eski bir uzunluk ölcüsü. Sindi, isim; "makas"in Osmanlica'daki karsiligi.

Atasözü : Art ayagiyla kulagini kasir.
Anlami : Densizce dayranislarda bulunan, asagilik kisilere söylenir.

Atasözü : Asim asim olmak.
Anlami : Birinden sürekli bir sey istemek, asilmak.

Atasözü : Aslan sütü.
Anlami : Argo degil. Saka yollu raki.

Atasözü : As deliye kaldi.
Anlami : Durumdan yararlanacak digerlerinin ortadan kalkmalariyla firsatin bir kisiye kalmasi.

Atasözü : Aska gelmek.
Anlami : Heyecana kapilmak, cosku icinde olmak.

Atasözü : At anasi.
Anlami : iri yari, erkeksi kadinlara bir yakistirma. Bk: Dev anasi.

Atasözü : At calindiktan sonra, ahirin kapisini kapamak.
Anlami : is isten gectikten sonra önlem almak. Bk: Halayik sikildikten sonra kapiyi kapar.

Atasözü : At elin, it elin, bize ne!
Anlami : Orali olmayan, baskasinin isine karismayanlarin kullandigi bir söz.

Atasözü : At görür aksar, su görür susar.
Anlami : Gördügü her seye özenen, gerekmese de sahip olmak isteyen kisilere söylenir.

Atasözü : Ata et, ite ot vermek.
Anlami : Bir kisiye isine yaramayan bir seyi ya da yetkin olmadigi bir görevi vermek. Bk: itin önüne ot, atin önüne et koymak.

Atasözü : Ata nal cakildigini görmüs, kurbaga ayaklarini uzatmis.
Anlami : Hakeden bir kimsenin karsisinda bunu haketmemis bir kisinin gocunmasi, istekte bulunmasi. Kisinin kendini bilmemesi.

Atasözü : Atam bilir atasini, ben bilirim ötesini.
Anlami : Karsidakilerin nereden nereye geldiklerini, soyunu, sopunu, ne mal olduklarini bildigini iddia eden kinayeli söz.

Atasözü : Ates almaya mi geldin?
Anlami : Birinin gelip hemen gitmesine söylenir.

Atasözü : Ates bacayi sardi.
Anlami : Durum tehlikeye girdi, olan oldu.

Atasözü : Ates olsa cirmi kadar yer yakar.
Anlami : Meydan okuma sözü. Cok güclü olsa ne kadar zarar verebilir ki? Her seyi göze almak. Cirmi, Arapca hacim, büyüklük, oylum.

Atasözü : Atese vursan duman vermez.
Anlami : Eli siki, cok cimri kisilere söylenir.

Atasözü : Ayrani yok icmeye tahtirevanla (atla) gider sicmaya.
Anlami : Durumuna, yoksulluguna bakmadan gösteris yapmaya, varsillar gibi davranmaya calisan insanlar icin söylenen bir söz.

Atasözü : Az koy da, sen koy.
Anlami : (Ok: Az ko da, sen ko.) Cok kandirilan, dostlarindan kazik yiyen bir insanin yakinisi. Bazen de, önerinin yani sira yardim da isteyen bir insanin kullandigi söz.

Atasözü : Alismadik Götte tuman (Don) Durmaz.
Anlami : Bir insan bir seyi icine sindiremezse o iste basarili olamaz.

Atasözü : Sanssiz Deveyi Cölde Kutup Ayisi Sikermis.
Anlami : Cok sanssiz olmak.

Atasözü : Essegi Siken, Ossuruguna Katlanir..
Anlami : Hamama giren terler.

Atasözü : imam Ossurursa, Cemaat (catir-catir) Sicar.
Anlami : insanlar, liderlerinin yaptigini yapar.

Atasözü : Zaman Kötü, Kolla Götü.
Anlami : Kendine dikkat et.

Atasözü : isini Bilmedik Cavuslar, Döner Götünü Avuclar.
Anlami : Basarisiz olmak.

Atasözü : Ölüyü Cok Yikarsan, Ya Ossurur Ya Sicar.
Anlami : Cok özenilen isler sonuca varmaz.